Yıllık Ücretli İzin Hakkı Nedir?
İş hukukunda yıllık ücretli izin, işçinin dinlenmesi ve sağlığını koruması amacıyla tanınan anayasal bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dâhil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
İzin Sürelerinin Belirlenmesi
Yıllık ücretli izin süresi, işçinin kıdemine göre değişiklik göstermektedir:
- 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) çalışması olanlara: en az 14 gün
- 5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışması olanlara: en az 20 gün
- 15 yıl (dahil) ve daha fazla çalışması olanlara: en az 26 gün
Önemle belirtmek gerekir ki; 18 yaş ve daha küçük işçiler ile 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.
Yıllık İznin Kullanım Şartları
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. İşçi, işveren tarafından belirlenen izin döneminde iznini kullanmakla yükümlüdür. İşveren işçiye iznini kullandırmakla mükelleftir. İznin kesintisiz olarak kullanılması esastır; ancak tarafların anlaşması ile bir bölümü 10 günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Yıllık ücretli izin süresi iş sözleşmesi devam ederken ücrete dönüşemez.
- İşçi, çalıştığı süre boyunca yıllık izinlerini tüketmelidir.
- İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda, kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye ödenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllık izin ücrete çevrilerek nakden alınabilir mi?
Hayır, çalışma devam ettiği sürece yıllık izin hakkı iznin fiilen kullanılması ile karşılanır. Sözleşme sona ermedikçe iznin ücret olarak ödenmesi mümkün değildir.
İşveren yıllık izni bölerek kullandırabilir mi?
İznin bir bölümü 10 günden az olmamak kaydıyla, tarafların anlaşması ile diğer bölümler serbestçe kullanılabilir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özelliklerine göre ayrıca hukuki değerlendirme gerekebilir.